To τραγούδι «αρνήθηκα πολλά» του Νικόλα Ασιμου ως ασκητικός/ησυχαστικός απόηχος…

asimos2[1] ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ Ρ.Μ.

Καθε κείμενο , πονημα, στιχουργημα, πεζό η άλλο,  εμπεριέχει κάποιες αλήθειες. Πολλές φορές αυτές οι αλήθειες δεν είναι αποτέλεσμα συνειδητής εκφρασης, αλλά εσωτερικής εμπειρικής και υπαρκτικής κραυγής. Της εξωτερίκευσης μιας βιωματικής αλήθειας που αν και δεν μπορείς να την εκλογικεύσεις, οστόσο, νοιώθεις να σε πνίγει ! Και πρέπει να την βγάλεις απο μέσα σου και να την μοιραστείς ( να την «κοινωνήσεις» !) πάση θυσία. Γιατί οσο και αν προσπαθεί κανένας άνθρωπος δεν είναι πραγματικά μόνος του , ούτε έχει νοημα να είναι μόνος του Η ανθρώπινη φύση νοηματοδοτείται μόνο σε σχέση με τους συνανθρώπους της. Γι’αυτο και επεδή δεν είμαστε θεραπευμένοι ωστε να έχουμε πραγματικές σχέση («Κοινωνία») με τον συνάνθρωπο και με τον Θεό μας, αυτή η επαφή είναι κολαστική. Δημιουργεί δυστυχία ενώ δεν θα έπρεπε. Εκεί η Εκκλησία συμβάλλει θεραπευτικά με τον ησυχαστικό/ψυχοθεραπευτικό/ασκητικό τρόπο ζωής. Ο Ν.Ασιμος , κραυγάζει κάποιες αλήθειες με αυτό το τραγούδι του, όπως συνήθως κάνει. Και αυτό επειδή ήταν αυθεντικός και ασυμβίβαστος, ακόμα και στα λάθη του. Οπουδηποτε στην ανθρώπινη ιστορία εκφράζεται τμήμα της αλήθειας (η αλήθεια στην πραγματικότητα είναι πρόσωπο…) αυτό ανήκει στον Χριστιανό, ως κληρονομια, ακόμα και αν ο φορέας αυτής της μερικής αλήθειας δεν ήταν ουσιαστικά Χριστιανός.

Αρνήθηκα πολλά για το χατίρι σου

Πάρα πολλά

Ο Κοσμος απαίτει θυσίες απο τον άνθρωπο, προκειμένου να «απολαύσει» τον παράδεισο που του υποσχεται. Ζητάει συμβιβασμούς και όχι μόνο απλά σε ηθικό επιπεδο. Η λογοκρατία του σύγχρονου κόσμου εφτασε στο αδιέξοδο της , πράγμα που είχε προβλέψει ο ντοστογιέφσκι. Η ανάγκη του ανθρώπου για ελευθερία, σε υπαρξιακό επίπεδο δεν, μπορεί να περιοριστεί. Η νεωτερική και μετανεωτερική εκκοσμίκευση ζητούν να ορίσουν τον άνθρωπο ατομικά και λογοκρατικά (cogito ergo sum) αποκλειστικά και ασφυκτικά, σε συνδυασμό με την ψυχολογία και την ψυχανάλυση ειδικότερα που προσπαθούν να εκλογικεύσουν και να εξηγήσουν τον ανθρώπινο ψυχισμό, μηχανιστικά μεσω της αντικειμενοποίησης του ανθρώπινου μυστηρίου.  Ο ανθρωπος έτσι στερείται ελευθερίας και μετατρέπεται σε ένα γρανάζι που εξυπηρετεί το «σύστημα». Ολα ποσοτικοποιούνται και μετρούνται με βάση την «χρησιμότητα». Οτι δεν είναι «χρήσιμο» (με βάση πάντα τα κριτήρια της κοινωνία και του κόσμου) απορρίπτεται και καταδικάζεται , ωστε ο ελεύθερος άνθρωπος να πνιγεται κυριολεκτικά.  Τελικά ολες αυτές είναι μάταιες θυσίες αφού δεν οδηγούν πουθενά:  «Κοιμᾶσαι καὶ ὁ χρόνος σὲ παρατρέχει. Εἶσαι ξυπνητὸς καὶ ἔχεις φροντίδες, ἀλλὰ ἡ ζωὴ δαπανᾶται, ἔστω καὶ ἂν αὐτὸ δὲν γίνεται ἀντιληπτό. Ὅλοι τρέχουμε κάποιον δρόμο, σπεύδοντας ὁ καθένας πρὸς τὸ τέλος… Ὅλα περνοῦν καὶ μένουν πίσω σου… Τέτοια εἶναι ἡ ζωή. Οὔτε οἱ χαρὲς της εἶναι μόνιμες οὔτε οἱ λύπες της διαρκεῖς. Καὶ ὁ δρόμος δὲν εἶναι δικός σου, οὔτε τὰ παρόντα δικά σου» [ Μ. Βασιλείου, Ὁμιλία εἰς Ψαλμὸν 1, 4, PG 29, 220D-21A.] 

Δεν ξαναπίνω πια απ” το ποτήρι σου

Ούτε γουλιά

Έλεος δε ζητώ ποτέ, παλιόκοσμε

 

 Διακοπή (επι-) κοινωνίας με τα εγκόσμια. Με την ψευδαίσαθηση της κοσμικής ευδαιμονίας.  Δεν θα δεχθώ να μολυνθώ ξανά απο την επιθυμία μιας κοσμικής ζωής, μιας ματαιότητας. Ουτε στο ελάχιστο. Γιατί ακόμα και λίγο απο την κοσμική πικρα θα με δηλητηριασει ολόκληρο. Δεν πρόκειται περί μίσους αλλά περι απορριψης του πονου που προκύπτει απο μία μάταιη αναζήτηση της ζωής μέσα σε ένα νεκροταφείο. Δεν θα χάσω ούτε λεπτό να ψάχνω την ζωή σε λάθος μέρος δεν θα δαπανήσω καθολου άλλες δυνάμεις σε μία σισύφεια αναζήτηση για την οποία εχω ήδη θυσιάσει πολλά. Πάρα πολλά. Η μάχη αυτή πρέπει να είναι ολοκληρωτική, μια και η ελάχιστη χαλάρωση οδηγεί σε απωλειες μεγάλες.

»Ο κόσμος μοιάζει με μία πόρνη που με την επιθυμία της ομορφιάς της προσελκύει όσους την βλέπουνε με πόθο. Και εκείνος που θα αιχμαλωτισθεί, έστω και για λίγο, από τον πόθο αυτού του κόσμου και θα περιπλακεί με αυτόν, δεν μπορεί να ελευθερωθεί από τα χέρια του, μέχρις ότου τελειώσει την ζωή του. Και τότε, όταν θα τον έχει απογυμνώσει από όλα, τον πετά έξω από το σπίτι του την ημέρα του θανάτου του. Και μόλις τότε ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται ότι ο κόσμος αυτός ήταν πλάνος και απατεώνας. Εάν λοιπόν θελήσει κανείς να εξέλθει από τον κόσμο τούτο και να δει τις παγίδες του, ας μείνει μακρυά του. Και τότε θα μπορέσει να αντιληφθεί την ασχήμια του». (Αββάς Ισαάκ)

Για αυτή την «πορνη», αυτό τον «παλιόκοσμο» μιλά εδώ ο Ασιμος.

Δε μοιάζουμε κι αν θέλεις ξαναχώσε με

Στις φυλακές Που είναι για τους ασώματους 

Ο Ανθρωπος που έχει απαρνηθεί τον κόσμο, είναι ποιοτικά διαφορετικός απο αυτόν. Η Ελευθερία είναι εσωτερική κατάσταση και η εξωτερική στέρηση της δεν ταλαιπωρει τον άνθρωπο που έχει θεραπεύσει τα πάθη του. Η σάρκα δεν περιορίζει τον θεραπευμένο άνθρωπο. Aξονα για αυτή την στάση είναι το «μηδέν έχοντες και τα πάντα κατέχοντες» του Απ. Παύλου.  Η απορριψη του κόσμου, είτε αυτή είναι ηθική είτε φτάνει στον σωματικό περιορισμό (φυλάκιση, διωγμοί κτλ) δεν σταματά τον ασκητή, αντίθετα , μπορεί να είναι αφορμή για νέο αγώνα. Ο ασκητής δίνει αγώνα να υπερβεί ακόμα και το φυσικό του σώμα, προκειμένου να το επαναφέρει στην σωστή λειτουργία του.

Βαρέθηκα να βλέπω τέτοιους κόμματους

 

Η ηδονη, αυτονομημένη και χωρίς νοημα, κουράζει. Χρειάζεται να έρθει η οδύνη για να θεραπευτεί. Δεν αρκούν ψυχολογικά η πολιτικά σχήματα. Γιατί η αυτονόμηση της ηδονής 0δηγεί τον άνθρωπο σε πορεία ξέφρενη που  -οπως η χρήση ουσιών- δεν οδηγεί πουθενά στο τέλος.  Ο Αγ. Μάξιμος ο Ομολογητής λέει πως μονο με την κάθαρση της καρδιάς μπορεί να θεραπευτεί το δίπολο ηδονή – οδύνη.  Η ηδονή είναι μια κίνηση της ψυχής να βρει παρηγοριά στις αισθήσεις, με τρόπο παράλογο, επειδή δεν μπορεί να την βρει πλέον απο άκτιστες ενέργειες. Και η οδύνη έρχεται ως λογική και φυσική συνέπεια της ηδονής, ωστε να την μετριάσει και να την θεραπεύσει.  Φυσική κατάληξη της παράλογης ηδονικής ικανοποίησης είναι ο πόνος.

Μου το “χες τάξει, το θυμάμαι

Πως θε να γίνουν αλλαγές

Οι απραγματοποίητες υποσχέσεις της κοσμικής ζωής, για ευτυχία, που όμως ποτέ δεν ολοκληρωνονται . Παράκληση στον Θεό να καταλυθεί ολη αυτή η ματαιότητα. Ο πόνος της ηδονής έχει ημερομηνία λήξης , όμως.

Μα ως πότε αυτοί που αγαπάνε

Θα σου γιατρεύουν τις πληγές. …

Η Αγάπη είναι θυσία. Και ως τέτοια είναι η μόνη θεραπεία στην ασθένεια της εκκοσμίκευσης. Η αγάπη είναι άκτιστη. Μονο άνθρωποι που φτάνουν σε αγαπητικά μεγέθη μπορούν να θεραπεύσουν και να ολοκληρώσουν την απέλπιδα προσπάθεια του κόσμου για ολοκλήρωση. Ο κόσμος νοηματοδοτείται , αποκτά υποστατική υφή, μόνο μέσω των Αγιών. Αυτών που αγαπουν πραγματικά. Αυτοί έχουν καταφέρει πρώτα να περάσουν απο καθαρτήρια φωτιά και πλέον είναι οι ιατροί που χρειάζεται ο κόσμος για να συνεχίσει να υπάρχει. Αλλά αυτό δεν θα συνεχιστεί για πάντα. Ο Κόσμος οπως τον γνωρίζουμε θα έχει Τέλος (ολοκλήρωση) και οι «αλλαγες» που είδαμε πριν θα είναι πλεον μόνιμες. Η ανακαίνιση του κόσμου, δεν είναι ουτοπία, αλλά η μόνη πραγματική, ρεαλιστική και ολοκληρωτική λύση, χωρίς την οποία όλα είναι μάταια , τελικά.  Ο ησυχασμός και η άσκηση , δεν είναι κάτι ξεκομμένο απο τον κόσμο, γιατί οδηγεί ακριβως στην θεραπεία του. Η ασκητική είναι αυτή που οδηγεί τελικά στην αγάπη και η αγάπη στην θεραπεία.  Οποτε ο ησυχασμός οχι απλά δεν είναι «ακοινωνητος» αλλά ο μόνος που μπορεί να οδηγήσει τον πολιτισμό μας να γίνει πραγματικά Κοινωνία Προσώπων και οχι ένα καθαρά ατομιστικό συνοθύλευμα ανθρώπων.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: